Ebü'l-Hasan Ali bin Musa er-Rıza (a.s), İsna Aşeriyye Şiasının sekizinci imamıdır. Hicretin 148. yılında (M.S. 765) Medine'de dünyaya gelmiştir. Babası, Şiaların yedinci imamı İmam Musa Kâzım'dır (a.s). Annesi Ümmü'l-Benin olup kaynaklarda Tüktem ve Necime isimleriyle de anılır. En meşhur lakabı "Rıza"dır; ayrıca Sabır, Razi ve Vafi lakaplarıyla anılır.
İmamet süresi 20 yıldır (hicri 183-203). Eşi, Hz. Peygamber'in eşi Mariye Kıbtiye'nin soyundan gelen Subeyke'dir; ayrıca Me'mun'un kızı Ümmü Habib ile de evlendirilmiştir. Çocukları arasında Muhammed (İmam Cevad), Hasan, Cafer, İbrahim, Hüseyin ve bir kızı zikredilir.
Medine'de yaşamasına rağmen, hicri 200 yılı civarında Abbasi halifesi Me'mun tarafından zorunlu olarak Horasan'a getirilmiştir. Yolculuğu sırasında Nişabur'da, kendisini karşılayan âlimlere meşhur Silsiletü'z-Zeheb hadisini rivayet etmiştir.
Me'mun ona veliahtlık makamını teklif etmiş; İmam Rıza bu teklifi, fiilen hiçbir icraatta bulunmamak şartıyla ve isteksizce kabul etmiştir. Kaynaklar Me'mun'un bu davranışının siyasi sebeplerine dikkat çeker: Alevi kıyamlarını bastırmak ve aynı zamanda İmam'ın toplum nezdindeki konumunu zayıflatmak.
Farklı kelam ekollerinin ve dinlerin temsilcileriyle yaptığı münazaralarla tanınır. Bu tartışmalarda kimse onun karşısında duramamış, herkes onun üstünlüğünü kabul etmiştir.
Hicretin 203. yılında (M.S. 819) Tûs şehrinde, yaklaşık 55 yaşındayken, Me'mun'un sorumluluğunda zehirlenerek (kaynaklarda zehirli nar veya üzüm suyu geçer) şehit edilmiştir. Meşhed'deki türbesi her yıl milyonlarca ziyaretçiyi ağırlamaktadır.