Hüseyin bin Ali bin Ebi Talib (a.s), Hz. Muhammed'in (s.a.a) torunu ve On İki İmam'ın üçüncüsüdür. Hicri 4. yılın Şaban ayında (M.S. 626) Medine'de dünyaya gelmiştir. Babası İmam Ali (a.s), annesi iki cihan kadınlarının hanımefendisi Hz. Fatıma'dır (s.a). Kardeşleri Hz. Hasan, Muhammed ve Abbas'tır.
Birincil künyesi Ebu Abdullah'tır; ayrıca Ebu'ş-Şüheda (şehitlerin babası) ve Ebü'l-Ahrar (özgürlerin babası) künyeleriyle de anılır. Lakapları arasında Seyyid-i Şebab-i Ehl-i Cennet (cennet gençlerinin efendisi), Seyyidü'ş-Şüheda (şehitlerin efendisi), Zeki, Tayyip ve Vafi bulunur.
Eşleri Şehribanu (İmam Seccad'ın annesi), Rubab, Leyla, Ümmü İshak ve Sülafe olarak zikredilir. Çocukları arasında Ali Ekber, Ali Seccad (dördüncü İmam), Ali Asgar (Abdullah, Kerbela'da şehit edilen bebek), Cafer, Fatıma ve Sükeyne yer alır; kaynaklar çocuk sayısını 6 ile 10 arasında verir.
Yezid'in hilafetine biat etmeyi reddeden İmam Hüseyin, Kufe halkından gelen destek mektupları üzerine Mekke'den Irak'a doğru yola çıkmıştır. Kerbela'da kuşatılmış, 9-10 Muharrem günlerinde yaşanan olayların ardından hicri 61 yılının 10 Muharrem günü (10 Ekim 680), yaklaşık 72 kişilik ashabı ve ailesiyle birlikte susuz bir şekilde şehit edilmiştir.