İmam Bâkır diye meşhur olan Muhammed b. Ali b. Hüseyin b. Ali b. Ebi Talib, Şiaların beşinci İmamıdır. İmamet süresi 19 yıldır. Küçük yaşta Kerbela vakıasına tanık olmuştur. İmam Muhammed Bakır'ın zamanında tarihî koşulların münasip olmasından dolayı İmam büyük bir ilmî hareket başlatmış ve daha sonra İmam Cafer Sadık zamanında bu hareket doruk noktasına çıkmıştır.
Hicretin 57. yılında Recep ayının biri Medine'de dünyaya gelmiştir. Künyesi Ebu Cafer, en meşhur lakabı ise ilmi yarıp açan anlamına gelen Bakır'dır; ayrıca Şakir ve Hadi lakaplarıyla da anılır.
Babası İmam Seccad (Ali b. Hüseyin), annesi ise İmam Hasan Mücteba'nın kızı Fatıma'dır. Bu yönüyle anne ve baba tarafından Haşimoğullarından olan ilk Haşimidir.
İmam Bakır, ilim, züht, azamet ve fazilet noktasında herkesten üstün olarak tanımlanmıştır. Hicretin 95. yılında imamet makamına ulaşmış; tefsir, hadis, fıkıh ve kelam alanlarında önemli ilmî çalışmalar gerçekleştirmiştir. Kendisinden yaklaşık 70.000 hadis nakledildiği, 462 kadar öğrencisi ve ashabı bulunduğu belirtilmektedir.
Hicretin 114. yılında Zilhicce ayının yedisinde vefat etmiş ve Medine'deki Cennetü'l-Baki mezarlığında babasının yanına defnedilmiştir.