Hz. Muhammed (s.a.a), Fil Yılı'nda (M.S. 570) Mekke'de dünyaya geldi. Tam adı Muhammed b. Abdullah b. Abdülmuttalib b. Haşim'dir. Babası Abdullah b. Abdülmuttalib, o doğmadan önce ya da doğumundan kısa bir süre sonra vefat etti; annesi Âmine binti Veheb ise o altı yaşındayken vefat etti. Böylece yetim olarak büyüdü.
Annesinin vefatından sonra bakımını dedesi Abdülmuttalib üstlendi. Dedesinin de vefatı üzerine, sekiz yaşından itibaren amcası Ebu Talib'in himayesine girdi ve onun koruması altında yetişti.
Peygamberlik öncesi dönemde ticaretle uğraştı ve dürüstlüğü, güvenilirliği sebebiyle halk arasında "Muhammedü'l-Emin" (Emin Muhammed) lakabıyla tanındı. Kâbe'nin onarımı sırasında Hacerü'l-Esved'in yerine konulması konusunda kabileler arasında çıkan anlaşmazlığı, taşı bir örtü üzerine koyup kabile ileri gelenlerinin birlikte kaldırmasını sağlayarak çözdü.
Yirmi beş yaşında Hz. Hatice ile evlendi. Bu evlilikten Kasım, Zeynep, Rukiye, Ümmü Gülsüm, Fatıma ve Abdullah adlı çocukları dünyaya geldi. Ayrıca Mariya'dan İbrahim doğdu. Erkek çocukları küçük yaşta vefat ettiği için soyu yalnızca Hz. Fatıma (s.a) aracılığıyla devam etti. Hz. Hatice'nin vefatından sonra Aişe ve Hafsa gibi başka hanımlarla da evlendi.
Kırk yaşındayken Cebrail aracılığıyla gelen "Oku" emriyle peygamberlikle görevlendirildi. İmamiyye Şiası'nın meşhur görüşüne göre bi'set 27 Recep gününde gerçekleşmiştir. Kendisine ilk iman edenler eşi Hz. Hatice ile amcasının oğlu Hz. Ali (a.s) olmuştur.
İlk üç yıl davetini gizli yürüttü; ardından "En yakın akrabalarını uyar" (Şuarâ, 214) emriyle açık davete geçti. Kureyş müşriklerinin şiddetli muhalefetiyle karşılaştı, ancak amcası Ebu Talib'in koruması altında davetini sürdürdü.
Hicri 11 yılında (M.S. 632) Medine'de, 63 yaşında vefat etti.